10.23.4 ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ

Σημειώνω εδώ
(α) το οπτικό πεδίο του ΙΜΠ: τι βλέπει και τι επιθυμεί
(β) το τυφλό του σημείο: τι αρνείται να δει.

(α) βλέπει ‘τεμπελιά’, ζητά ‘μόχθο’

Γράφει ο ΙΜΠ: (…) «Για τα παραπέρα, δεν έχει παρά μιά μόνο έκφραση: «Μη χάνεσαι!». Δηλαδή. μην τρώγεσαι, μη σκοτώνεσαι, μην ανησυχείς, μη χαλάς την καρδιά σου γιά ό,τι γίνεται γύρω σου, γιά ό,τι πρόκειται να συμβεί.» (σελ. 11)

(…) «Τα πάντα είναι μετέωρα κι ένα μόνο απομένει αμετακίνητο: η επιδίωξη του εύκολου πλουτισμού και η αναζήτηση της ευζωίας». (σελ. 14)

(…) «Εμείς τ’αναθέτουμε όλα σε μιά εξυπνάδα τόσο άγονη, ώστε να έχει πιά καταντήσει αρρώστια της φυλής. Θα ευχόταν κανείς να είχαμε υπάρξει λιγότερο έξυπνοι, για να μπορούσαμε να υπάρξουμε και περισσότερο προκομένοι. Ολες οι αρετές που συνιστούν το σωστό μέλος μιάς καλά οργανωμένης κοινωνίας θεωρούνται ασυμβίβαστες προς την εξυπνάδα. Η επιμέλεια, η τιμιότητα, η φρόνηση, η πειθαρχία, η μέθοδος, το σύστημα, η ειλικρίνεια δεν είναι έξυπνες αρετές.» (σελ. 37)

(…) «Εξυπνο είναι να κερδίζεις την επαγγελματική ευδοκίμηση, την κοινή προβολή και την ευζωία χωρίς γνώσεις που απαιτούν μόχθο, χωρίς προσήλωση που απαιτεί ανάλωση δυνάμεων.» (σελ. 38)

(β) παραβλέπει την ‘ευδαιμονία’

ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ

Ευδαιμονία: νόημα και σκοπός της ζωής. Πολλοί την αναζητούν στην κατανάλωση. Ζητάς ασφάλεια, ηρεμία, μια καλή ζωή. Το λαχείο, ένα θαύμα σαν τόσα άλλα που έχουν συμβεί. Ν’απολαύσεις το «εδώ και τώρα», τη ζωντάνια, τη χαρά μέσα στο κλίμα και την ομορφιά τής Ελλάδας.
Όμως ο ΙΜΠ θεωρεί πως ό,τι κατέχεις από ευ-τυχία, δίχως μόχθο, είναι κακώς αποκτημένο. Είναι αμαρτία να μη νιώθεις ένοχος.

Εξήγηση του Δημοσθένη Δανιηλίδη
(απο το βιβλίο του «Νεοελληνική Κοινωνία και Οικονομία»)
(…) «Ο Νεοέλληνας, παιδί της ηλιόλουστης Μεσογείου, είναι ο άνθρωπος των αισθήσεων, που οδηγείται προπαντός από την όρασή του. Ο υποκειμενισμός του δε γνωρίζει υπερκόσμιες εξάρσεις, είναι ξένος προς κάθε μυστικισμό. Ξεκινά από το άτομο, όχι για να το ξεπεράσει και να το αφομοιώσει μέσα στο θείο ή το άπειρο, μα για να συναντήσει το άλλο άτομο και να ζήσει άνθρωπος μεταξύ ανθρώπων, μέσα σ’έναν κόσμο καθορισμένο. Η διανοητικότητά του, ο ιδεαλισμός του αρνείται κάθε τι, που δεν είναι αντιληπτό, που δε γίνεται μια ιδέα λογική ή μια φόρμα αισθητή κι αισθητική. … Αγαπά τη ζωή κι είναι προσηλωμένος στον κόσμο, τον ορατό και καθορισμένο. Για το Νεοέλληνα ζει η μορφή, όχι το περιεχόμενο. … Εν αρχή ήν ο λόγος, μα μόνο στη σημασία οποιασδήποτε ενσάρκωσης. Η θεωρία, σαν αφαίρεση άσχετη με την πραγματικότητα, δεν του είναι οικεία, όπως και η μορφή σαν αντίθεση προς την ουσία. Στην αντίληψη του λαού η ομορφιά δε σημαίνει μονάχα το Καλόν μα και το Αγαθόν, ταυτίζεται ή συγχέεται με την αρετή, όπως η μορφή με την ουσία. Η ευ-μορφία ισοδυναμεί με την ευ-πραξία.»

Σύγκριση ευδαιμονιών, απο τον Theodore Dalrymple
Ο βρετανός Theodore Dalrymple συγκρίνει το περιεχόμενο της ευδαιμονίας – και προσπαθεί να το εξηγήσει – στους νοτιοευρωπαίους με κείνο των βορείων (New Statesman 26.7.1999).
Τίτλος: They dance; I take the dog for a walk. Υπότιτλος: Southern Europeans seem to enjoy themselves more than northerners, who regard even pleasure as a duty.

(…) I have noticed, however, that there are two fundamentally different and opposed kinds of hedonism: the northern and the southern, or the Baltic and the Mediterranean. The latter type is unselfconscious and is an organic outgrowth of the conditions – climatic, geographical, cultural – in which it flourishes. In the south people are hedonistic because it would not occur to them to be otherwise. The hedonism of the north, by contrast, is self-conscious and ideological, a deliberate reaction to past puritanical restraints.
(…) The hedonism of the north is merely a mirror image of puritanism, in which the evaluative sign of fleshly pleasure has changed from minus to plus and what was once forbidden has now become compulsory. This accounts for its deliberate and self-conscious quality, for no one can be a puritan unselfconsciously.
In the south, by contrast, the importance of everyday pleasures is taken for granted. These pleasures are not a reaction to anything, but a cultural inheritance, part of the very fabric of life. For example, in the south children are inducted early into the joys of social eating, whereas in the north they are regarded as a nuisance at mealtimes. No doubt the weather is partly responsible for the difference between southern and northern hedonism: it is more natural to be at one’s ease in the warm sun than in the damp mist. The pattern of drinking in the south and the north also expresses the difference: in the south one drinks to enhance life, in the north to drown one’s sorrows. They drink twice as much alcohol per head in Italy as in Scotland, but there is more drunkenness in Scotland.
(…) How, they ask incredulously, do you enjoy yourself, then? It’s a difficult question to answer, but the strange fact is that I haven’t experienced my own life as having lacked enjoyment. I rack my brains and answer: «I like taking my dog for a walk.» This answer strikes the foreigners as completely mad and then I think, too late, that one of the greatest pleasures of England, unknown in more hedonistic climes, is irony.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: