10.23.6 ΑΥΤΟ- ΝΟΜΟΘΕΤΗΣΗ

Σημειώνω εδώ
(α) το οπτικό πεδίο του ΙΜΠ: τι βλέπει και τι επιθυμεί
(β) το τυφλό του σημείο: τι αρνείται να δει.

(α) βλέπει ‘αυθαιρεσία’ ζητάευπείθεια’

Γράφει ο ΙΜΠ: (…) » Ο πολίτης, που προσπαθεί να ξεπεράσει την σειρά της προτεραιότητάς του και να φτάσει στην πρώτη γραμμή, είναι και γενικότερα ένας κακός πολίτης και ένας ανάγωγος άνθρωπος. Γιατί αυτό το δόλιο ξεπέρασμα, την καταπάτηση τού ξένου δικαιώματος, θα την εφαρμόσει παντού, είτε πρόκειται γιά μιά καθημερινή και ασήμαντη υπόθεση είτε για την κατάληψη ενός αξιώματος.» (σελ. 15)

(…) «Αυτός ο ανυπόμονος πεζός, που δεν εννοεί να περιμένει ένα λεπτό και διασχίζει στο κόκκινο, είναι ένα σύμβολο με καθολική σημασία, το δείγμα της κοινωνικής αμεριμνησίας, που μεταμορφώνεται στο τέλος σε ηθική ουδετερότητα.» (σελ. 16)

(…)  «Οι νόμοι και οι κανονισμοί είναι πάντα για τους άλλους, όχι γιά μάς. Επιδοκιμάζουμε την απαγόρευση που θά βάλει κάποια τάξη, αλλά από μέσα μας είμαστε αποφασισμένοι να την παραβιάσουμε μόλις έρθει σε σύγκρουση με την ασυδοσία μας.» (σελ. 43)

(…) «Και αν δεν έχετε εμπιστοσύνη στο λόγο, στην υπόσχεση, στη διαβεβαίωση αυτών των ανθρώπων, που κατέχουν θέσεις, αξιώματα, φήμη, σε ποιών ανθρώπων το λόγο, την υπόσχεση και τη διαβεβαίωση θα πρέπει να έχετε εμπιστοσύνη;» (σελ. 43-44)

(β) παραβλέπει την ‘αυτονομοθέτηση’

ΑΥΤΟΝΟΜΟΘΕΤΗΣΗ

Με το ένα χέρι το «σύστημα» (ως κομματικό κράτος) σε πιέζει να φερθείς παράνομα. Και με το άλλο (ως νοηματοδότες-αυτομαστιγωτές) σε κατηγορεί για ψευτιά και αυθαιρεσία.

Είναι το διπλό στρίμωγμα. Ό,τι και να κάνεις, χάνεις. Άρα μαθαίνεις να διαλέγεις.

Η αυτονομοθέτηση μοιάζει με ανυπακοή στους κανόνες-λάστιχο που καταργούν την ισονομία. Αρνείσαι να είσαι ανεπιφύλακτα νομοταγής και ευπειθής, να εμπιστεύεσαι τυφλά τις αυθεντίες. Προπαντός αν λένε πως το τυπικό εκπροσωπεί το ουσιαστικό, πως ό,τι είναι σύννομο είναι ορθό, πως ό,τι είναι νόμιμο είναι ηθικό. Διότι μπορεί κάτι να είναι τυπικά παράνομο και στην ουσία δίκαιο.

Απέναντι στην εξουσία απαιτείς αμοιβαιότητα. Δεν αρκεί η τυπική νομιμοποίησή της, πρέπει να είναι και ουσιαστική. Αυτή η κριτική στάση απέναντι στην εξουσία είναι προϊόν μακρόχρονης εμπειρίας.

Η προσωπική πυξίδα περί σωστού-λάθους μπορεί να υποκαθιστά κανόνες και νόμους. Ξέρεις τι διακυβεύεται και ζυγίζεις το τίμημα τής παράβασης. Βλέπεις ότι καθώς ανεβαίνουμε στη κλίμακα της ισχύος, φθείρεται η τάξη, η διάκριση ανάμεσα στο δίκιο και στο άδικο. Απέναντι σε αρχές που εφαρμόζουν δυό μέτρα και σταθμά, η αμοιβαιότητα επιτρέπει σε όποιον μπορεί, να φέρεται με τον ίδιο τρόπο. Αυτό είναι το σωστό όταν υπάρχει αταξία, πολυνομία, κουφαμάρα στις Αρχές.

Δεν υπάρχει ανάγκη για αυτονομοθέτηση όταν το σύστημα είναι δίκαιο και αμερόληπτο. Παράδειγμα: παλιά ο κόσμος σχημάτιζε μπουλούκια στις θυρίδες τού ταχυδρομείου και τής τράπεζας. Και ύστερα μπήκε σε τάξη, χάρη στη μηχανή που μοιράζει αριθμούς προτεραιότητας. Δεν χρειαζόταν πια ο καθένας να προστατεύει τη σειρά του.

Παράδειγμα αυτονομοθέτησης
Αφηγείται ένας ταξιδιώτης:
«Ο συρμός προς Αθήνα είχε ξεκινήσει, αλλά πριν βγεί απο το σταθμό, σταματά ξαφνικά. Τρέχουν ένας σιδηροδρομικός με μιά κοπέλλα κι ανεβαίνουν σ`ένα βαγόνι. Εκεί καθόταν μόνη μιά ηλικιωμένη κυρία, θεία της κοπέλλας. Είχε σαστίσει με το σταμάτημα και τρόμαξε μόλις είδε την ανηψιά της, μήπως κάτι κακό συμβαίνει. Αλλά συνέβαινε το αντίθετο. Kατά την επιβίβαση, η θεία είχε ξεχάσει την τσάντα με τo πορτοφόλι της, και η ανηψιά το κατάλαβε όταν ήταν πλέον αργά. Πώς πρόλαβε, τι είπε στον σιδηροδρομικό, δεν έμαθα. Η ανακούφιση της ηλικιωμένης θείας ήταν μεγάλη, κι ολόκληρη έλαμπε από χαρά.»
Και συνεχίζει:
«Τι είναι χειρότερο, να καθυστερεί το τραίνο, ή να ταξιδεύει η θεία δίχως τη τσάντα της; Τι μετρά περισσότερο, η τήρηση του κανονισμού ή το ανθρώπινο μέτρο; Τέτοια μικρά συμβάντα δείχνουν τη διαφορά μεταξύ των πολιτισμών.
Άθελά τους, μού το θύμισαν δυό τουρίστες μέσα στο ίδιο βαγόνι, που είχαν μείνει με το στόμα ανοιχτό: κάτι τέτοιο ποτέ δεν θα συνέβαινε στη χώρα τους. Μιά ορθή πράξη αντίστασης στο τυφλό κανονισμό. Ένιωσα πως κατοικώ στον πιο ανθρώπινο τόπο της Ευρώπης. Ας είναι καλά ο άγνωστος σταθμάρχης και η κοινωνία που του έμαθε να κρίνει με ανθρώπινες αξίες.»

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: