12.10.4 Το πλαίσιο της έρευνας

Πλαίσιο της συγκριτικής έρευνας για ελληνικούς τόπους

ΣΚΟΠΟΣ
Το τελικό ζητούμενο είναι να δημοσιευτεί η έρευνα το 2017 ως συλλογικό βιβλίο. Βιβλία τοπικής ιστορίας υπάρχουν πολλά. Λιγότερα είναι εκείνα που παραθέτουν διαφορετικές τοπικές ιστορίες. Και δεν ξέρω αν υπάρχουν βιβλία που να εντοπίζουν τις οριζόντιες σχέσεις ανάμεσα σε διαφορετικούς τόπους, φανερώνοντας πράγματα που αλλιώς θα μέναν αόρατα. Μια τέτοια έρευνα – αν την κάνουμε σωστά – θα δείχνει μια διαφορετική όψη της Ελλάδας, που νομίζω πως θα ενδιαφέρει περισσότερο απο έναν εκδότη.

ΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ ΠΛΑΙΣΙΟ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Τα στάδια της έρευνας
Η έρευνα δεν είναι δύσκολη διότι αποτελείται απο απλά βήματα. Οι πιο σημαντικές πληροφορίες είναι γνωστές σε όσους γνωρίζουν τον κάθε τόπο. Σάς προτείνω λοιπόν να ξεκινήσουμε με συνοπτικές περιγραφές. Σε μια δεύτερη φάση, θα μπούμε στις λεπτομέρειες, αφού διαβάσει ο καθένας τα σημειώματα των άλλων.

Το 1ο δικό σας σημείωμα
Ως πρώτο βήμα θα ήθελα παρακαλώ να μού στείλετε ένα σημείωμα με τα βασικά στοιχεία που ενδιαφέρουν αυτή την έρευνα. Αρκούν 2 σελίδες, δεν χρειάζεται περισσότερο σ’αυτό το στάδιο. Για κάποιους αρκούν 2 εβδομάδες, ίσως άλλοι θα χρειαστούν περισσότερο χρόνο.
Στη συνέχεια, αφού συζητήσουμε τυχόν διευκρινίσεις, θα σάς κοινοποιήσω:
(α) τα επιμέρους σημειώματα, για να δει ο καθένας πώς προσεγγίζουν οι άλλοι τον τόπο τους
(β) μια πρώτη «σύνθεση» με βάση αυτά τα σημειώματα
(γ) συζήτηση για το 2ο βήμα.

Περιεχόμενα του 1ου δικού σας σημειώματος
Επειδή η έρευνα θα αφορά παρόμοια θέματα σε διαφορετικούς τόπους, προτείνω να εφαρμόσετε το εξής πλαίσιο, αποτυπώνοντας τις εξής πέντε «διαστάσεις» για τον κάθε τόπο:

α) Χρονολογία. Ο τόπος γνώρισε διαφορετικές περιόδους. Πώς ήταν ο τόπος στις εξής εποχές; Πριν το 1821 / 19ος αιώνας / 20ος αιώνας / σήμερα. Αυτό καλύπτει περίπου 200 χρόνια δηλαδή 6-8 γενεές.

β) Μεταμορφώσεις. Οι σημαντικές αλλαγές λ.χ. άνθηση, παρακμή (αλλά και στασιμότητα). Σε ποιές περιόδους; Και δυο λόγια (προς το παρόν) για τις αιτίες τους. Λ.χ. Σπέτσες: 1700 φυτοζωεί, 1800 είναι ναυτική δύναμη, στα μέσα του 19ου αρχίζει η παρακμή, το 1900 πάλι φυτοζωεί: φτώχεια, μετανάστευση.

γ) Γεωγραφία. Πώς επιδρά η θέση του τόπου στην οικονομία και την κοινωνία του;

δ) Οικονομία και πληθυσμός. Απο τι ζουν οι κάτοικοι σήμερα, απο τι ζούσαν παλιότερα; Εργασία εποχιακή ή μόνιμη; Τι άλλαξε και γιατί;

ε) Σημαντικά γεγονότα
που οφείλονται
(1) στην τύχη: καλή τύχη ή ατυχία, λ.χ. γεωγραφική θέση, ζήτηση κάποιου προϊόντος λ.χ. σταφίδα, καπνός, μπαμπάκι, λάδι, βωξίτης κλπ.
(2) στην ανθρώπινη βούληση, λ.χ. στις Σπέτσες η φιλοδοξία του Ανάργυρου (βλ. σημείωμά μου «Οι μεταμορφώσεις των Σπετσών» [ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ]).

Παρακαλώ να επισημάνετε αν το παραπάνω πλαίσιο αφήνει απ’έξω κάποια σημαντικά δεδομένα του τόπου σας. Πάντως προς το παρόν, ας μείνουμε σ’αυτές τις πέντε διαστάσεις – να δούμε πώς τις διαχειριζόμαστε, και βλέπουμε σ’ενα επόμενο στάδιο για τυχόν εμπλουτισμό τους.
.

Αρέσει σε %d bloggers: